Dement

fruit%20-%20rode%20besElke zomer logeerden we een week bij oom Piet en tante Ria in Groot-Ammers. Oom Piet had een vishandel en de allereerste keer hadden mijn ouders duidelijk gemaakt dat wij thuis nooit vis aten, dat wij het ook niet lustten en dientengevolge had tante Ria een pan vol gehaktballen klaarstaan.
Die aan het eind van de week nagenoeg even vol achterbleef, want de zoutevis (kabeljauw) was allerlekkerst, vooral met de botersaus die oom Piet aan tafel op smaak bracht met een flinke kluit roomboter.

Heel frappant: elk jaar wanneer we kwamen logeren, waren net de bessen rijp. De eerste logeerdag begon dus met plukken (de rode, die in trosjes hingen, gingen nog wel, de zwarte moesten los worden geplukt en lieten we het liefst links liggen), maar was dat eenmaal achter de rug, kon de pret beginnen. Terwijl tante Ria de bessen langs een vork ritste, kookte, door een theedoek zeefde en het sap met bruispoeder in flessen deed om het in de daarop volgende maanden te gebruiken over ondermeer de pudding, zwierven wij langs de sloot, bij de konijnen, het varken van buurman Bert of lazen de strips van de neven.

Die middag gingen we naar het tehuis waar opoe sinds kort woonde. Opoe was nogal de weg kwijt en hoewel ze heel lang thuis had gewoond in de oorspronkelijke woning tegen het huis van oom Piet en tante Ria aan (thuiszorg was toen heel normaal), werd het mijn tante op een gegeven moment teveel en verhuisde opoe naar een tehuis in Schoonhoven.

In haar oude huisje sliep opoe nog in de bedstee en ze maakte voor haar natuurlijke aandrang gebruik van het ‘huisje’ tussen de schuur en de garage van oom Piet’s viswagen. Toen ik mijn zus de eerste keer vertelde over dat ouderwetse toilet, wilde ze mij niet geloven. Natuurlijk was ik niet te beroerd het haar te laten zien en toen ik omstandig de deur opende als een goochelaar die zijn mooiste truc vertoont, bleek de plee net in gebruik te zijn. Opoe keek met vriendelijke, niet-begrijpende blik in de ogen van mijn zus die daar liever niet had gestaan en ik kon niets anders bedenken dan de deur met een ferme slag dicht te slaan.

Maar nu zat opoe dus in het tehuis. Nog maar nauwelijks binnen had ik al een waarschuwing binnen (“Pas op jongeheer, want er vallen dikke dropp’len neer”) en een andere dame aan mijn arm (die al gauw weer werd afgepakt door een toegesnelde zuster). Iets verderop kreet een vrouw sonore gillen uit in de regelmaat waarop haar buurman in haar arm kneep en een andere man wenkte vergeefs om in te grijpen.

In de zaal waar we met opoe koffie dronken zaten we aan tafel met bekenden (niet van mij). Hun (groot)moeder was er zo mogelijk nog erger aan toe, want ze wilde de aangeboden banaan met schil en al opeten. Op een gegeven moment keek haar zoon mij aan en vroeg: “Ben je al op het station geweest?” De uitroep van mijn tante (“Hoe is het mogelijk?”) had voldoende moeten zijn om te beseffen dat ik in de maling werd genomen (in de verre omtrek was er geen station beschikbaar). Blijkbaar nam men mij nogal eens in de maling, misschien had ik het vaak zelf niet door, maar mijn tante verbaasde zich hogelijk dat zelfs een wildvreemde de poging deed mij vragen te stellen die een komische achtergrond moesten hebben. Haar broer had er ook al zo’n handje van mij van alles wijs te maken (“Ja in Hoogezand lezen we de krant ondersteboven”). Nu ja, ik werkte er ook zelf aan mee door af en toe te ‘klagen’ over mijn bloeddruk, ik vond dat zelf hoogstvermakelijk voor mijn tien, elf jaar.

Het was de enige keer dat ik opoe heb bezocht. Het jaar daarop was ze overleden. Nu ik er over nadenk, besef ik dat ik haar nooit iets heb horen zeggen. Wanneer ze met praten gestopt is, weet ik niet. Ik weet wel dat àls ze me iets had gevraagd, dit een oprechte vraag zou zijn geweest, hoe raar die wellicht mocht zijn. Mensen die dement zijn, stellen altijd goede vragen. Het is aan ons om daar zinvol op te antwoorden, in de trant van hun denkwereld.

Dat had ik ook moeten doen toen ik werd bevraagd omtrent mijn stationsbezoek. Normale mensen mag je immers voor de gek houden? Dat deden ze mij ook. Mooi compliment eigenlijk.

Advertenties