Overshoot Day

aarde_kaarsOmstreeks deze datum valt de jaarlijkse Earth Overshoot Day. Vanaf die dag slaat de balans naar de negatieve zijde van ons verbruik. We gaan in de min. Elke ondernemer weet dan dat dit een slecht vooruitzicht is. Zo niet de gemiddelde mens. ‘We nemen vast een voorschot….’
Al na driekwart jaar is verbruikt wat de mens in een jaar nodig heeft en wat de aarde kan (op)leveren. Verontrustender is dat deze datum jaarlijks vroeger valt.

Wat kan de aarde in een jaar aan levensmiddelen en grondstoffen produceren en hoeveel afvalstoffen kan zij verwerken? Hoeveel vis wordt er per jaar gevangen, hoeveel hout wordt er gekapt en hoeveel ton CO2 wordt er in dat zelfde jaar uitgestoten? Het zou mooi zijn als de productie- en verwerkingscapaciteit van de aarde en het beroep dat de mensen daarop doen jaarlijks in evenwicht zijn. Helaas is dat niet zo. Er wordt meer geconsumeerd en vervuild dan de aarde in een jaar aankan.

Het is sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw dat de wereldbevolking jaarlijks meer grondstoffen gebruikt dan de aarde in één jaar kan produceren. Dat betekent dat we onze planeet structureel uitputten. Earth Overshoot Day is de dag, gerekend vanaf 1 januari, waarop we met z’n allen de beschikbare hoeveelheid energie en grondstoffen voor het hele jaar al hebben opgemaakt.

De datum waarop we het jaarlijks regeneratievermogen van de aarde overschrijden, komt steeds vroeger te liggen. Vorig jaar was dat op 20 augustus, twee dagen eerder dan in 2012. De Earth Overshoot Day wordt elk jaar berekend door het Global Footprint Network.

Vroeger was de natuur steeds in staat zich te herstellen en de menselijke consumptie te compenseren. Zo’n veertig jaar geleden werd echter een kritische drempel overschreden. Vanaf dat moment overschrijdt de menselijke consumptie de natuurlijke draagkracht van de aarde. Door de toename van de wereldbevolking enerzijds en het verhoogde verbruik van grondstoffen anderzijds valt de overschrijding van die grens steeds vroeger in het jaar. Op een dag zal die datum aan het begin van het jaar liggen.

De afgelopen dertig jaar is die datum ongeveer drie maanden opgeschoven. Dat is gemiddeld een maand per tien jaar, maar het is allerminst een feit dat deze gestage terugloop zich in dezelfde verhouding voortzet. Te veronderstellen dat het dus nog zeventig jaar duurt voordat we het jaar negatief beginnen, is te optimistisch. Grote kans dat de terugloop zich jaarlijks verdubbelt.

Een troost: de aarde heeft een enorm herstellend vermogen. Het enige dat moet gebeuren is om ruim vijfmiljard lastpostjes kwijt te zien raken. De reguliere natuurlijke processen in acht nemende, zal dat uiteindelijk wel gebeuren. Een mooi spreekwoord zegt ‘De wal keert het schip’.
Voorlopig volstaat het schijnbaar om jaarlijks de datum vast te stellen. Elk jaar een memorabele dag, maar geen dag om te vlaggen. Feestdagen hebben een ander karakter.

(bron: Nieuwbrief van de Stichting De Club van Tienmiljoen (‘Meer mens met minder mensen’), http://www.overbevolking.nl)

Advertenties