Bijen

Bijmetstuifmeel“De honing zal ook wel duurder worden,” zei Ellen vanochtend bij het ontbijt, gedachtig het artikel in de krant gisteren met de kop ‘Bijentekort bedreigt oogst’.
Het artikel werd geopend door de sombere zin dat oogsten in grote delen van Europa dreigen te mislukken omdat er een tekort aan bijen is. Rotbijen. Het is in de natuur zo geregeld dat bevruchting van planten samenhangt met bijen die door hun gespeur naar honing het stuifmeel naar andere bloemen overbrengen. Geen bijen, geen bestuiving. En dus geen nieuw plantje.

Ik snap wel dat het geen optie is om, net als bij mens en dier, planten elkáár te laten bevruchten op de alom bekende manier (dus niet bloemetje-bijtje, maar lekker met z’n tweeën). Het is van je hond al gênant wanneer hij hijgend een teefje door de kamer duwt, niet lettend op de geamuseerde blikken van de visite en het plantentafeltje dat in het voorbijgaan wordt gemolesteerd. Je moet er toch niet aan denken dat de planten in je vensterbank op dezelfde manier elkaar bespringen. Of wanneer je een rijkelijk gevuld bloemperk in je tuin hebt waar je eigenlijk uit de buurt moet blijven omdat ze zo tekeer kunnen gaan. Zeker wanneer het onder je slaapkamerraam is, kom je uiteindelijk nachtrust tekort door het geritsel en gehijg. Je moet er niet aan denken mensen, dat je plantje net krols wordt als je dochter jarig is. Om maar helemaal niet te spreken van een fijne boswandeling in het voorjaar. Je houdt het waarschijnlijk niet droog.

Dat werk is dus uitbesteed aan bijen. Die leveren dan en passant een fijne pot honing erbij. Maar nu dreigt dan een bijentekort.
Wacht even…. dat is helemaal niet zo. Er ìs geen bijentekort. Het ‘tekort’ is ontstaan door de groeiende populariteit van…. biodiesel. Dit leidt de laatste jaren tot een toename aan velden met planten voor deze brandstof. Het aantal bijen, nodig voor de bestuiving van de planten, is echter niet zo explosief gegroeid en daardoor komt de oogst in gevaar. Een derde van de oogst is namelijk te danken aan bestuiving door wilde bijen.
Oh, het probleem is dus eigenlijk: we hebben straks een tekort aan biodiesel. En dat komt dan ook door die bijen. Die hebben het eigenlijk altijd gedaan, of ze er nu zijn of niet.

In het verleden werd zoiets opgelost door gastbijen uit het buitenland te laten komen en het voordeel daarbij is dat die nooit meer weggaan en zelfs hun familie laten overkomen, maar dat ligt nu een stuk  moeilijker, want het is een europees probleem: het tekort is in heel Europa al opgelopen tot zo’n zevenmiljard bijen. In Moldavië en in Groot-Brittannië is het tekort het grootst. In die landen is er maar een kwart van het benodigde aantal bijen.

Ik zou zeggen: prima toch? Weg met die zoemende lastposten. Voor anderhalf miljoen mensen in Nederland betekent een bijesteek een serieus probleem: ze zijn allergisch voor het gif dat de bij injecteert. Dat gaat gepaard met zwellingen in de keel, ernstige benauwdheidsaanvallen en soms raken slachtoffers zelfs in shock. Jaarlijks overlijden er in Nederland twee tot vijf mensen aan zo’n steek. Daarmee is de bij het dodelijkste dier van Nederland. Wie zit daar op te wachten?
Schaf die biodiesel af, er is nog genoeg gewone olie voorradig. Of dring autogebruik terug. Het leven bestaat uit keuzes maken.
Trouwens, toen Rudolf Diesel zijn eerste dieselmotor bouwde, was deze bedoeld voor olie geperst uit pinda’s. Tegenwoordig zijn dieselmotoren niet meer geschikt om zonder aanpassingen te werken op pure plantaardige oliën of gebruikte plantaardige oliën. Misschien moeten we terug naar de eerste dieselmotor.

Op europees niveau komt er waarschijnlijk een commissie die nadenkt over bijenvoorlichtingsfilmpjes om te zorgen voor meer nageslacht. Erotische filmpjes met bloemen en bijtjes, zinderend van de bijbedoelingen. Waar het om gaat, zijn bijen die dol zijn op koolzaad. Belangrijk is het dan om, aan de rand van de koolzaadvelden, bijenkasten te plaatsen zodra de bloemen verschijnen. De bijen staan dan naast een aantrekkelijke dis waaraan ze snel gewend zijn. Ze maken daarvan koolzaadhoning, een mooie, lichte crèmehoning die goed is voor de luchtwegen. Dat is dan weer handig voor mensen die last krijgen van roetdeeltjes in uitlaatgassen en snijdt het mes aan twee kanten.
(In de provincie Groningen werd vanouds veel koolzaad geteeld; Groningers kunnen dus naast gasleveranciers ook bekend worden als koolzaadproducenten. ‘Honing’ lijkt op ‘groning’, dus daar zit ook toekomst in, een gouden kans voor oud-werknemers van Aldel.)

Brussel moedigt daarnaast biodiesel van de tweede generatie aan, diesel die is gemaakt van dierlijk afval en frituurvet. Landbouwgrond kan dan weer worden benut voor voedselproductie. Is dat eenmaal succesvol, dan meldt de krant waarschijnlijk ‘massale sterfte onder bijen’ en slaat de paniek weer toe.

Voorlopig moeten we rekening houden met een toename van het dodelijkste dier van ons land en dus een toename van het aantal steekincidenten. Ik vraag me af of die mensen indirect worden gerekend onder verkeersslachtoffers….
Het leven zit ingewikkeld in elkaar.

Advertenties